Jonathas Instituut / Humo en Humo.be

Titel cartoon: Gaza onverdoofd slachten

Samenvatting uitspraak: Het gaat om een cartoon van Kama & Seele met de titel “Gaza onverdoofd slachten”, waarop een slager met een hakmes en een bebloed kind te zien is. Het is een bewerking van een bestaand werk van een meester-schilder. Onder de cartoon staat in een begeleidende tekst dat Israël op 7 oktober 2023 Gaza is binnengevallen. Klager is een organisatie die verschillende vormen van discriminatie bestrijdt en vindt de cartoon een uiting van antisemitisme. De klacht is deels gegrond.

De betwiste cartoon is een afbeelding uit een weerkerende, herkenbare rubriek in Humo, waarin Kamagurka en Herr Seele elke week hun kijk geven op de actualiteit en die gekend staat als een satirische rubriek. Kama & Seele doen dat in hun eigen stijl: provocerend, eenzijdig en met overdrijving. Volgens artikel 5 van de Code van de Raad voor de Journalistiek geniet de maker van een cartoon “een grotere mate van vrijheid om zijn mening te geven en om conclusies te trekken uit de feiten dan in zijn feitelijke berichtgeving.”

In de cartoon wordt een slager met hakmes afgebeeld, die grote gelijkenissen vertoont met de slager met hakmes uit het oorspronkelijke schilderij. Er zijn in de cartoon van Herr Seele geen verwijzingen naar de Joodse bevolking. Er zijn geen Joodse symbolen te zien, net als in het oorspronkelijke schilderij. Uit de cartoon en de bijhorende titel “Gaza onverdoofd slachten” blijkt duidelijk dat het beeld van de slager met hakmes en bebloed kind het dodelijke geweld van de huidige Israëlische regering tegen kinderen in Gaza symboliseert. De Raad is van oordeel dat de cartoon niet aanzet tot stigmatisering, racisme of discriminatie, in dit geval antisemitisme. Er is daarom met de publicatie van de cartoon geen sprake van een inbreuk tegen artikel 27 uit de Code. De klacht is ongegrond wat stigmatisering betreft.

De begeleidende tekst duidt dat de cartoon over het geweld van Israël in Gaza gaat. Dat Israël Gaza op 7 oktober 2023 binnentrok, is in de chronologie en de context van het conflict onjuist. Humo heeft dat op eigen initiatief in de eerstvolgende editie rechtgezet, maar dat neemt de initiële fout niet weg. De klacht is gegrond op dit punt.

2026-05

Lees de uitspraak [pdf]